Đường sắt Đài Loan ngầm hóa: Khi đường ray đã xuống lòng đất, các bài toán trên mặt đất mới thực sự bắt đầu

Đài Bắc triển khai bốn dự án trong hơn 20 năm để đưa đường sắt nội đô xuống ngầm; Cao Hùng dùng 12 năm với kinh phí gần 100 tỷ NT$; Đài Nam dự kiến thông xe vào tháng 10/2026. Từ việc chuyến tàu đầu tiên tại Cao Hùng bị trễ 34 phút, đến việc dự án "Song Tinh" cạnh ga Đài Bắc phải chờ hơn 30 năm mới khởi công, bài viết dựa trên dữ liệu chính thức từ Đài Bắc, Cao Hùng và Đài Nam để phân tích những thách thức còn tồn đọng sau khi đường ray đã được ngầm hóa.

Đường sắt Đài Loan ngầm hóa: Khi đường ray đã xuống lòng đất, các bài toán trên mặt đất mới thực sự bắt đầu

Tóm tắt trong 30 giây: Ngày 14 tháng 10 năm 2018, dự án ngầm hóa đường sắt Cao Hùng chính thức thông xe với chiều dài 15,37 km, kinh phí gần 100 tỷ NT$ và thời gian thi công 12 năm; tuy nhiên, chuyến tàu hướng về phía Nam đầu tiên trong ngày đã bị trễ 34 phút. Tại Đài Bắc, dự án khởi công từ năm 1983, đưa đoạn đầu tiên vào hoạt động năm 1989, và mãi đến năm 2008 mới hoàn thành việc ngầm hóa đoạn từ Tùng Sơn (Songshan) đến Nam Cảng (Nangang); trong khi đó, giai đoạn một của Đài Nam dự kiến thông xe vào tháng 10 năm 2026. Kinh nghiệm từ các thành phố này chỉ ra một sự thật: đưa đường ray xuống ngầm mới chỉ là một nửa chặng đường, việc làm thế nào để khai thác không gian mặt đất vừa được giải phóng thường phải chờ thêm mười đến hai mươi năm nữa.


34 phút của ngày đầu thông xe

Vào lúc hơn 6 giờ sáng ngày 14 tháng 10 năm 2018, chuyến tàu hướng về phía Nam đầu tiên của dự án ngầm hóa đường sắt Cao Hùng đã bị kẹt tại ga Tainan, chậm trễ hơn 30 phút. Đài Trung tâm Truyền hình Công cộng (PTS) đưa ra hai nguyên nhân: sự nhiệt tình quá mức của những người yêu đường sắt và việc chuyển đổi cắt điện. Lưu Vân Sinh (Liu Yun-sheng), Phó Giám đốc Chi cục Công trình phía Nam thuộc Cục Đường sắt, giải thích rằng để đảm bảo an toàn, cần phải sơ tán đám đông trước khi tiến hành cắt điện phong tỏa, "có lẽ ngay từ đầu đã bị ảnh hưởng khoảng 34 phút".1

Cùng ngày đó tại ga Cao Hùng, quảng trường dạng hạ thấp mới khánh thành chật kín người; nhiều hành khách đi tàu phải loay hoay tìm đường gây lãng phí thời gian và phàn nàn rằng hệ thống chỉ dẫn còn thiếu sót.1

Đây là điểm kết thúc của một công trình thi công kéo dài 12 năm với kinh phí gần 100 tỷ NT$, nhưng đối với các thành phố dọc tuyến, nó giống như điểm khởi đầu cho một danh sách những vấn đề khác. Hai ngày sau, PTS tiếp tục đưa tin về việc bụi bặm nghiêm trọng tại các ga nội đô mới như Bảo tàng Khoa học Công nghiệp (KASI) hay ga Chính Nghĩa (Zhengyi), khiến Cục Đường sắt phải tìm thời gian phong tỏa 10 nhà ga để cắt điện vệ sinh. Nhân viên công trình giải thích rằng do có đường ống ẩn trong trần, hiệu ứng piston khi tàu chạy đã cuốn bụi rơi xuống.2

Câu chuyện ngầm hóa đường sắt thường được tóm gọn trong một câu: Đường ray chôn dưới đất, đô thị được kết nối. Bài viết này muốn bóc tách câu nói đó để thấy rằng Đài Loan đã có vài thành phố hoàn thành những lộ trình với độ dài khác nhau, và mỗi nơi đều chỉ thực sự chạm mặt những bài toán nan giải sau khi thông xe.

Tại sao phải chôn đường sắt xuống đất?

Khi đường sắt nằm trên mặt đất, nó chia cắt thành phố làm hai nửa, và mỗi điểm giao cắt bằng phẳng (đường ngang) đều là một "đèn đỏ" buộc người dân phải dừng chờ.

Năm 2013, khi đi thị sát miền Nam, Thủ tướng Hành chính Viện Giang Nghi Kha (Chiang Yi-hua) cho biết khu vực nội đô Cao Hùng từ lâu đã bị đường sắt chia cắt, dẫn đến sự chênh lệch phát triển giữa hai miền Nam - Bắc. Việc ngầm hóa sau khi hoàn thành có thể xóa bỏ 7 điểm giao cắt và thông qua "kết nối đô thị" để thúc đẩy chỉnh trang đô thị và phát triển đất đai.3

Bản thuyết minh thành quả năm 2018 của Hành chính Viện còn tính toán chi tiết hơn: sau khi thông xe, việc xóa bỏ 7 điểm giao cắt và 16 nút giao lập thể đường bộ sẽ giúp người tham gia giao thông không phải chờ đợi, từ đó tiết kiệm chi phí xã hội. Các ga Tả Doanh (Zuoying), Cao Hùng và Phượng Sơn (Fengshan) cũ được chuyển xuống ngầm, đồng thời xây mới 7 ga nội đô theo tiêu chuẩn tàu điện ngầm, kết nối với đường sắt nhẹ, tàu điện ngầm và tàu cao tốc.4

Đài Bắc đối mặt với vấn đề tương tự sớm hơn, và câu trả lời cũng đến sớm hơn.

Đài Bắc: Tiếp sức qua bốn dự án, mỗi giai đoạn để lại bài toán cho giai đoạn sau

Hệ thống đường sắt nội đô Đài Bắc được đưa xuống ngầm thông qua sự tiếp nối của bốn dự án. Theo tổng hợp từ tác giả chuyên về giao thông "Nhật ký Giao thông Chim cánh cụt" (Penguin Traffic Notebook), dự án Ga Đài Bắc khởi công năm 1983 và hoàn thành đưa vào sử dụng tháng 9/1989, xóa bỏ 13 điểm giao cắt dọc đường Trung Hoa (Zhonghua). Năm 1988, Hành chính Viện phê duyệt dự án Mở rộng về phía Đông Tùng Sơn, kéo dài phạm vi ngầm hóa thêm 5,3 km, với hầm phía Nam thông xe năm 1992 và hầm phía Bắc năm 1994. Dự án Vạn Hoa (Wanhua) - Bản Kiều (Banqiao) được phê duyệt năm 1992 và hoàn thành vào năm 2002. Mảnh ghép cuối cùng là dự án Nam Cảng (Nangang) nối từ Tùng Sơn đến Nam Cảng.5

Sảnh tầng hầm B2 ga Đài Bắc, đông nghẹt người trước thang cuốn và biển chỉ dẫn

Ảnh: Sảnh tầng hầm B2 ga Đài Bắc (chụp năm 2009); Nhiếp ảnh: Howard61313; Bản quyền: Miền công cộng; Trang gốc: Wikimedia Commons

Các con số của mảnh ghép cuối cùng có thể đối chiếu qua dữ liệu chính thức. Niên giám của Bộ Giao thông ghi nhận phạm vi dự án Nam Cảng dài khoảng 19,4 km, tổng kinh phí khoảng 83,069 tỷ NT$. Các đường hầm ngầm của Đường sắt Đài Loan (TRA) và ga Tùng Sơn, ga Nam Cảng được thông xe vào ngày 21/9/2008, toàn bộ dự án hoàn tất vào cuối tháng 8/2011.6

Kết nối các mốc thời gian này: từ khi khởi công năm 1983 đến khi đưa đoạn Tùng Sơn - Nam Cảng xuống ngầm là năm 2008, mất 25 năm; đến khi hoàn tất vào năm 2011 là 28 năm. Tờ Kinh tế Nhật báo (Economic Daily News) dẫn lời tạp chí Chú triển (Zhu Zhan) rằng, từ đường sắt mặt đất đến trục đô thị dọc đại lộ Thị dân (Shimin), Tùng Sơn và Nam Cảng, Đài Bắc đã mất hơn 30 năm để hoàn thành việc điều chỉnh cấu trúc. Phạm vi tính toán khác nhau dẫn đến số năm khác nhau.7

Cuộc chạy tiếp sức này có một điểm rất thú vị: quyết định của giai đoạn trước thường khiến giai đoạn sau phải tốn thêm tiền.

Dự án Ga Đài Bắc yêu cầu di dời các thiết bị điều phối quanh ga, khiến căn cứ tàu khách tuyến phía Đông phải chuyển đến bãi xe khách Bản Kiều được đưa vào sử dụng năm 1985. Tuy nhiên, khi dự án Vạn Hoa - Bản Kiều được phê duyệt năm 1992, bãi xe khách Bản Kiều lại nằm ngay trong phạm vi ngầm hóa. Vì không thể chôn bãi xe xuống dưới, họ buộc phải di dời một lần nữa đến bãi điều tàu Thụ Lâm (Shulin) vào năm 1997.5

Mỗi bước đi của việc ngầm hóa đều đẩy một thứ gì đó khỏi mặt đất. Việc những thứ bị đẩy đi đó sẽ chuyển đến đâu lại là một bài toán khác nằm ngoài phạm vi kỹ thuật công trình.

Cao Hùng: Làm một lần, trong 12 năm

Cao Hùng chọn một cách tiếp cận khác: không chia giai đoạn. Ngày 19/01/2006, Hành chính Viện phê duyệt kế hoạch ngầm hóa đường sắt Cao Hùng; đến năm 2009 và 2010 lần lượt đưa các đoạn Tả Doanh và Phượng Sơn vào phạm vi dự án. Tổng chiều dài toàn tuyến là 15,37 km, tổng kinh phí 99,8693 tỷ NT$, thi công trong 12 năm và thông xe vào ngày 14/10/2018.4

Thông cáo báo chí thị sát năm 2013 của Hành chính Viện cũng đặc biệt nhấn mạnh đặc điểm này: công trình không chia giai đoạn, thi công một lần duy nhất với thời hạn chỉ 12 năm.3

Tốc độ của hai cách làm quả thực khác nhau. Đài Bắc dùng bốn dự án trong hơn 20 năm để nối từng đoạn đường sắt xuống ngầm. Cao Hùng hợp nhất ba kế hoạch thành một, thi công đồng loạt và thông xe cùng lúc.

Bên trong ga Cao Hùng, phía trên vẫn còn lưới bảo vệ thi công màu xanh và hàng rào

Ảnh: Bên trong ga Cao Hùng chụp tháng 10/2023, phía trên vẫn có lưới bảo vệ thi công; Nhiếp ảnh: Railway 1; Bản quyền: CC BY-SA 4.0; Trang gốc: Wikimedia Commons

Thông xe không phải là điểm kết thúc. Báo cáo của PTS vào ngày thông xe đã viết rằng, giai đoạn hai tiếp theo sẽ biến phần mặt đất vừa được giải phóng thành các hành lang xanh và các tòa nhà văn phòng thương mại. Bản tin cũng chỉ ra rằng cầu vượt Trung Bác (Zhongbo), nơi có lưu lượng giao thông lớn nhất cạnh ga Cao Hùng, khi bị dỡ bỏ có thể khiến khu vực nội đô rơi vào một "thời kỳ đen tối" về giao thông khác.1

Nói cách khác, vào ngày thông xe ngầm hóa, những việc cần làm trên mặt đất mới chỉ vừa được liệt kê ra.

Sau khi thông xe: Phải chờ đợi bao lâu trên mặt đất?

Đài Bắc cung cấp hồ sơ quan sát dài nhất.

Dự án Nam Cảng đưa đường ray xuống ngầm vào năm 2008, nhưng các tuyến đường quanh khu vực ga Nam Cảng và ga Tùng Sơn, cũng như dự án đường bằng đại lộ Thị dân giữa đường Cơ Long (Keelung) và đường Nghiên cứu (Yanjiu), mãi đến ngày 23/10/2011 mới được thông xe.6 Đường ray đã xuống đất, nhưng đường trên mặt đất phải chờ thêm ba năm nữa.

Hãy nhìn vào mảnh đất cạnh ga Đài Bắc. Đối với các dự án phát triển khu vực đặc định C1 và D1 của ga Đài Bắc, chính quyền thành phố Đài Bắc đã bắt đầu kêu gọi đầu tư từ năm 2006, trải qua 5 lần tranh chấp và sóng gió, mãi đến tháng 12/2019 mới ký hợp đồng với nhà thầu trúng thầu. Lễ khởi công xây dựng diễn ra vào ngày 11/11/2022, dự kiến hoàn thành vào năm 2027, chính là dự án "Song Tinh Đài Bắc" (Taipei Twin Star) sau này.8 Một báo cáo năm 2026 viết rằng, vào giữa tháng 7, giới chức thông báo việc lắp đặt khung thép của tòa nhà C1 đã lên đến tầng 40.9

Cần cẩu đỏ và khung thép tại công trường Song Tinh Đài Bắc, phía xa là khu vực Quảng trường Bắc Môn

Ảnh: Công trường xây dựng Song Tinh Đài Bắc (chụp tháng 4/2024); Nhiếp ảnh: Xuan Shi Sheng; Bản quyền: CC0; Trang gốc: Wikimedia Commons

Cần phân định rõ mối quan hệ giữa mảnh đất này và việc ngầm hóa. Theo tổng hợp của Chūzhāng Wáng (出張王), vị trí bãi điều tàu được giải phóng từ dự án Ga Đài Bắc ban đầu được dùng làm trạm trung chuyển tạm thời cho xe khách liên tỉnh, sau đó là xây dựng đường sắt sân bay dưới lòng đất, còn trên mặt đất chuẩn bị xây dựng tòa nhà đôi Song Tinh.5 Bài viết của tạp chí Chú triển dẫn lời Kinh tế Nhật báo lại mô tả dự án này là sự phát triển "gần khu đất đường sắt được giải phóng sau khi ngầm hóa", với tổng vốn đầu tư hơn 70 tỷ NT$. Chính quyền thành phố Đài Bắc năm 2022 đưa ra con số 60,6 tỷ NT$. Hai con số này đến từ các thời điểm và cách diễn đạt khác nhau, chúng được liệt kê song song mà không nhằm mục đích phân định đúng sai.78

Điều có thể khẳng định là khoảng cách thời gian: Ga Đài Bắc chuyển xuống ngầm năm 1989, còn tòa nhà mới trên mảnh đất này dự kiến đến khoảng năm 2027 mới hoàn thành, cách nhau khoảng 38 năm.

Tạp chí Chú triển đúc kết việc này trong một câu: Ngầm hóa không đảm bảo mọi nhà ga đều thành công, nhưng chắc chắn sẽ làm thay đổi thứ tự ưu tiên. Bà Từ Giai Hinh (Xu Jia-xin) từ Phòng Nghiên cứu Kế hoạch Bất động sản Chú Thương (Zhu Shang) nhắc nhở rằng, ngầm hóa đường sắt không có nghĩa là các dự án mới sẽ xuất hiện ngay lập tức tại khu vực nhà ga; hầu hết các ga cũ vốn đã là trung tâm thành phố truyền thống, quỹ đất trống xung quanh để phát triển là có hạn và việc tích hợp quyền sở hữu đất đai rất khó khăn.7

Nói cách khác, ngầm hóa giải quyết vấn đề đường sắt chia cắt thành phố. Việc không gian được giải phóng sẽ trở thành gì lại là một câu hỏi khác, câu trả lời phụ thuộc vào quyền sở hữu đất đai, thị trường đầu tư và rủi ro chính trị; các đơn vị công trình chỉ có thể quyết định một phần trong đó.

Đài Nam: Những người bị bỏ lại trên mặt đất

Giai đoạn một của Đài Nam sẽ thông xe vào tháng 10 năm 2026. Theo phóng sự chuyên sâu, dự án này đã được quy hoạch từ 35 năm trước, tức là năm 1991, với tổng chiều dài 8,23 km, đi qua các quận Bắc, Đông và Nhân Đức (Ren'de). Năm 2009, Hành chính Viện phê duyệt "Phương án dịch chuyển về phía Đông", thu hồi vĩnh viễn 340 hộ dân; trong đó 323 hộ đã thành lập hội tự cứu vào tháng 8/2012. Hộ cuối cùng đã bị cưỡng chế tháo dỡ vào năm 2021.10

Dự án này đáng được chú ý vì nó bổ sung một cột thông tin mà các phần trước chưa có: chi phí này rơi vào tay ai. Giá nhà đất dọc tuyến ngầm hóa tăng vọt, nhưng hộ gia đình bị di dời là ông Trần Tiễn Phối (Chen Xiao-pei), với ngôi nhà nằm cuối ngõ, đã không được hưởng lợi gì. Gia đình sáu người sống trong nhà tái định cư, khoản vay mua nhà vẫn còn 4,5 triệu NT$.10

Câu chuyện trọn vẹn của Đài Nam, bao gồm những tranh cãi về phương án dịch chuyển về phía Đông, trình tự cưỡng chế và các phán quyết, có thể xem tại 〈Ngầm hóa đường sắt Đài Nam〉. Trên trục thời gian tổng thể, Đài Nam là một chương vẫn đang được viết: việc thông xe chỉ mới bắt đầu, còn các công trình trên mặt đất và khu vực nhà ga vẫn còn ở phía sau.

Khi Kinh tế Nhật báo tổng kết về các thành phố này vào tháng 2/2026, họ xếp Đài Bắc vào nhóm "đã hoàn thành", còn Đào Viên (Taoyuan), Đài Nam và Cao Hùng thuộc nhóm "đang tiến hành", đồng thời nhận định Đài Trung và Tân Trúc "đi trên những lộ trình khác nhau và đối mặt với những kiểu điều chỉnh cấu trúc không giống nhau".7

Một kết luận chưa có hồi kết

Từ 38 năm của Đài Bắc, 12 năm của Cao Hùng cộng thêm giai đoạn hai, đến 35 năm quy hoạch và thông xe của Đài Nam, điều dễ nhớ nhất về ngầm hóa đường sắt là phần đào đất. Nhưng khi đặt hồ sơ của ba thành phố cạnh nhau, điều đáng nhớ hơn cả là những gì xảy ra sau khi đào xong: sự cố chỉ dẫn và bụi bặm trong ngày đầu thông xe, đại lộ Thị dân chậm trễ ba năm, dự án Song Tinh cạnh ga Đài Bắc chờ đợi hơn 30 năm, và những người dọc tuyến đường ở Đài Nam vẫn đang phải trả nợ vay mua nhà.

Xóa bỏ các điểm giao cắt, kết nối lại thành phố bị chia cắt bởi đường sắt là những thành quả hữu hình. Tuy nhiên, nếu coi việc hoàn thành công trình là đích đến, chúng ta sẽ đánh giá thấp chi phí và thời gian thực sự của nó: đưa đường ray xuống ngầm chỉ mất mười mấy năm, nhưng để đô thị trên mặt đất kịp theo kịp, cần một sự kiên nhẫn dài hơn cả thời gian thi công công trình.

Đọc thêm:

Tài liệu tham khảo

  1. Chuyến tàu đầu tiên thông xe dự án ngầm hóa đường sắt Cao Hùng, chỉ dẫn vẫn còn thiếu sót (Tin tức PTS, 14-10-2018) — Kiểm tra nguyên văn: "Hơn 6 giờ sáng, chuyến tàu hướng về phía Nam đầu tiên cũng do người yêu đường sắt quá nhiệt tình và vấn đề chuyển đổi cắt điện mà bị kẹt tại ga Tainan, chậm trễ hơn 30 phút"; Lưu Vân Sinh nói "có lẽ ngay từ đầu đã bị ảnh hưởng khoảng 34 phút"; hành khách nói "trực tiếp cho rằng chỉ dẫn không đủ"; giai đoạn hai "biến phần mặt đất vừa được giải phóng thành các hành lang xanh và các tòa nhà văn phòng thương mại"; khi dỡ bỏ cầu vượt Trung Bác, khu vực nội đô có nguy cơ rơi vào thời kỳ đen tối về giao thông.↩23
  2. Ngầm hóa đường sắt Cao Hùng, một số ga nội đô bị bụi bặm nghiêm trọng (Tin tức PTS, 16-10-2018) — Kiểm tra nguyên văn: "Một số ga nội đô như KASI, Zhengyi bị bụi bặm nghiêm trọng"; Chi cục Công trình phía Nam của Cục Đường sắt sẽ phong tỏa 10 nhà ga để cắt điện vệ sinh; giải thích về hiệu ứng piston đến từ Ngô Vũ Trụ (Wu Yu-yu), Trưởng phân đoạn công trình số 5 thuộc Chi cục Công trình phía Nam.↩
  3. Thủ tướng Hành chính Viện thị sát tiến độ công trình ngầm hóa đường sắt khu vực Cao Hùng (Video nhanh trang thông tin toàn cầu của Hành chính Viện, 11-03-2013) — Kiểm tra nguyên văn: "Không chia giai đoạn, thi công một lần, thời hạn chỉ 12 năm"; "Khu vực nội đô Cao Hùng từ lâu đã bị đường sắt chia cắt, phát triển Nam - Bắc có sự chênh lệch"; sau khi hoàn thành có thể xóa bỏ 7 điểm giao cắt; kết nối đô thị thúc đẩy chỉnh trang đô thị và phát triển đất đai.↩2
  4. Kết quả thực hiện và hiệu quả kế hoạch ngầm hóa đường sắt nội đô Cao Hùng (bao gồm Tả Doanh và Phượng Sơn) (Phiên họp Hành chính Viện, 04-10-2018) — Kiểm tra nguyên văn: Phê duyệt ngày 19/01 năm Dân Quốc (2006), đưa Tả Doanh và Phượng Sơn vào phạm vi dự án trong năm 98 và 99 (2009-2010), tổng chiều dài 15,37 km, tổng kinh phí 99,8693 tỷ NT$, thi công trong 12 năm, thông xe ngày 14/10 năm 107 (2018); xóa bỏ 7 điểm giao cắt và 16 nút giao lập thể đường bộ; ba ga Tả Doanh, Cao Hùng, Phượng Sơn được ngầm hóa và thêm 7 ga nội đô theo tiêu chuẩn tàu điện ngầm.↩2
  5. Ghi chép công trình ngầm hóa đường sắt Đài Bắc! Chi tiết dự án Đài Bắc, dự án Tùng Sơn, dự án Vạn - Bản, dự án Nam Cảng? (Chūzhāng Wáng đăng lại từ Nhật ký Giao thông Chim cánh cụt, cập nhật trang ngày 30-10-2026) — Kiểm tra nguyên văn: Dự án Đài Bắc khởi công năm 1983, hoàn thành tháng 9/1989, xóa bỏ 13 điểm giao cắt dọc đường Trung Hoa; dự án Tùng Sơn phê duyệt năm 1988, kéo dài 5,3 km, hầm phía Nam thông xe năm 1992 và hầm phía Bắc năm 1994; dự án Vạn - Bản phê duyệt năm 1992, hoàn thành năm 2002; bãi xe khách Bản Kiều dùng năm 1985, được thay thế bởi bãi điều tàu Thụ Lâm năm 1997; vị trí bãi điều tàu cũ trước tiên làm trạm trung chuyển tạm thời, dưới đất xây đường sắt sân bay, trên mặt đất chuẩn bị xây Song Tinh. Đây là tài liệu tổng hợp thứ cấp (tác giả mạng), chỉ dùng cho mốc thời gian và bối cảnh, kinh phí và cự ly dựa trên dữ liệu chính thức; bài viết cũng có cách nói tính từ năm 1979 là gần 30 năm, không thống nhất với mốc 1983 trong cùng bài, bài này chọn mốc 1983.↩23
  6. Niên giám Bộ Giao thông: Công trình mở rộng về phía Đông Nam Cảng của đường sắt nội đô Đài Bắc (Dự án Nam Cảng) — Kiểm tra nguyên văn (lớp văn bản PDF): "Phạm vi dự án dài khoảng 19,4 km. Tổng kinh phí khoảng 83,069 tỷ NT$, kế hoạch đã hoàn tất vào cuối tháng 8 năm 100 (2011)"; "Đường hầm ngầm TRA và ga Tùng Sơn, ga Nam Cảng thông xe" (ngày trong ngoặc là 21/9 năm 97 [2008]); đường mặt đất đại lộ Thị dân từ đường Cơ Long đến đường Nghiên cứu "thông xe vào ngày 23/10 năm 100 (2011)". Năm Dân Quốc đã được đổi sang Công nguyên.↩2
  7. Hoàn thành ngầm hóa mới chỉ là bắt đầu, khu vực nhà ga của ba thành phố bước vào cuộc đua loại trừ (Kinh tế Nhật báo / Tạp chí Chú triển, Chu Phúc Sơn, 26-02-2026) — Kiểm tra nguyên văn: "Ngầm hóa không đảm bảo mọi nhà ga đều thành công, nhưng chắc chắn sẽ làm thay đổi thứ tự ưu tiên"; "Đài Bắc đã mất hơn 30 năm để hoàn thành cuộc điều chỉnh cấu trúc này"; "Dự án Song Tinh Đài Bắc với tổng vốn đầu tư hơn 70 tỷ NT$"; Từ Giai Hinh nói "Hầu hết các ga cũ vốn đã là trung tâm thành phố truyền thống, quỹ đất trống xung quanh để phát triển là có hạn và việc tích hợp quyền sở hữu đất đai rất khó khăn"; Đài Trung và Tân Trúc "đi trên những lộ trình khác nhau và đối mặt với những kiểu điều chỉnh cấu trúc không giống nhau"; Đào Viên, Đài Nam, Cao Hùng thuộc nhóm "đang tiến hành". Bài viết nói về vị trí Song Tinh Đài Bắc là "gần khu vực nền móng, trước đây chính là đất đường sắt được giải phóng sau khi ngầm hóa", ở đây chỉ trích dẫn mức độ "gần".↩234
  8. "Song Tinh Đài Bắc" chính thức khởi động! Cửa ngõ mới phía Tây Đài Bắc, nỗ lực hoàn thành vào năm 2027 (NOWnews, 11-11-2022) — Kiểm tra nguyên văn: "Từ năm 2006 bắt đầu kêu gọi đầu tư, sau 5 lần tranh chấp và sóng gió không thành, chính quyền thành phố Đài Bắc cuối cùng đã ký hợp đồng với nhà thầu trúng thầu vào tháng 12/2019"; lễ khởi công tổ chức ngày 11; vốn đầu tư 60,6 tỷ NT$, dự kiến hoàn thành năm 2027.↩2
  9. Song Tinh Đài Bắc (Chūzhāng Wáng, cập nhật trang ngày 03-11-2026) — Kiểm tra nguyên văn: "Chính quyền thông báo tiến độ mới nhất vào giữa tháng 7/2026, công trình lắp đặt khung thép tòa nhà C1 đã lên đến tầng 40". Bài viết khác nói về trình tự đưa ra ý tưởng năm 2005, trúng thầu lần đầu năm 2012, không thống nhất với cách nói kêu gọi đầu tư năm 2006 của NOWnews, bài này chỉ lấy mốc thời gian của NOWnews.↩
  10. Đường sắt Đài Nam đi vào lòng đất: Đêm cuối chia tay tàu mặt đất, tiếng lòng bất lực của hộ di dời và sự hồi sinh (Phóng sự, 17-10-2026) — Kiểm tra nguyên văn: "Quy hoạch từ 35 năm trước" (1991), dài 8,23 km qua các quận Bắc, Đông, Nhân Đức, năm 2009 phê duyệt "Phương án dịch chuyển về phía Đông" thu hồi vĩnh viễn 340 hộ, tháng 8/2012 có 323 hộ lập hội tự cứu, năm 2021 cưỡng chế tháo dỡ hộ cuối cùng của bà Hoàng Xuân Hương (Huang Chun-xiang); "Giá nhà đất dọc tuyến ngầm hóa tăng vọt, nhưng gia đình họ Trần ở cuối ngõ không được hưởng lợi"; gia đình 6 người sống trong nhà tái định cư, nợ vay mua nhà còn 4,5 triệu NT$.↩2
Về bài viết này Bài viết này do cộng đồng cộng tác thực hiện, với sự hỗ trợ của AI trong quá trình biên soạn và thẩm định.
Từ khóa
ngầm hóa đường sắt Đài Bắc Cao Hùng Đài Nam Cục Đường sắt kết nối đô thị phát triển khu vực nhà ga đường ngang đường sắt
Chia sẻ

Đọc thêm

Có thể bạn cũng muốn đọc

Địa lý Đang hoàn thiện · Chờ kiểm chứng

Thôn Tứ Thập Nam: Từ làng quân nhân của nhà máy, nay là khu sáng tạo bên cạnh 101

Cuối tháng 11 năm 1948, các thiết bị cơ khí của Nhà máy Quân sự Liên quân số 44 tại Thanh Đảo được vận chuyển bằng "Thái Khang Luân" đến cảng Keelung. Các công nhân và gia đình ở lại đã sống trong nhà kho của quân đội Nhật Bản ở Sanzhangli. Đây là ngôi làng quân nhân đầu tiên do chính phủ Trung Hoa Dân Quốc xây dựng tại Đài Loan.

閱讀全文
Địa lý Đang hoàn thiện · Chờ bổ sung

Bản đồ các khu vực hành chính của Đài Loan: Bức trình độ quyền lực từ 'hội đồng địa phương' đến 'năm thành phố'

Các khu vực hành chính của Đài Loan không chỉ là những đường thẳng trên bản đồ, mà còn là một thí nghiệm quyền lực kéo dài bốn thế kỷ. Từ các hội đồng bản xã thời Hà Lan, qua cuộc phong trào hiến địa danh thời Nhật tịch 'năm tỉnh ba trung tâm', đến việc gần như xuất hiện của 'thành phố Bảo Văn' sau chiến tranh, mỗi ranh giới đều che giấu niềm muốn cai quản và xã hội tự nhận của người dân.

閱讀全文
Địa lý Đang hoàn thiện · Chờ kiểm chứng

Đường sắt lâm nghiệp An Mỹ: Một tuyến đường dài 71,6 km đưa gỗ xuống núi, lưu giữ văn hóa

Đường sắt lâm nghiệp An Mỹ khai công năm 1906, thông xe năm 1912, từng vận gỗ thiều xuống Chiayi, và từng ngừng hoạt động 15 năm sau bão Morakot và bão Du Juan. Năm 2024 toàn tuyến khôi phục chạy lại, chuyển từ đường vận tải khai thác gỗ thành di sản văn hóa. Khi tàu hỏa lại lên núi, vấn đề thực không phải là làm sao chinh phục rừng, mà là làm sao tiếp tục vận hành giữa thiên tai, du lịch và bảo tồn.

閱讀全文
Địa lý Đang hoàn thiện · Chờ kiểm chứng

Tuyến lạc sân Ankang: Một cây cầu vượ qua dòng sông Xindian, phần cuối cùng vẫn nằm trong khu phố

Khi Hội đồng phát triển quốc gia xem xét tuyến Ankang vào năm 2015, dân số Ankang đã tăng trưởng nhanh hơn cả tốc độ mở rộng đường phố; đến năm 2023, tuyến lạc sân dài 7,5 km cuối cùng đã vượ qua dòng sông Xindian để nối vào trạm Thập Tứ Thành; trong năm 2025, tổng khứ hành ước tính khoảng 2,03 triệu lượt người, vẫn còn cách xa mục tiêu 69.000 lượt/ngày từ giai đoạn lập kế hoạch. Vấn đề mà tuyến đường để lại là: khi đến ga, cư dân phải đi bộ như thế nào để lên tàu, rồi lại trở về nhà?

閱讀全文