Tình trạng khó khăn trong việc quản lý của giáo viên ở Đài Loan: Từ cây gõ biến mất cho đến hai thập kỷ im lặng

Tóm tắt 30 giây: Năm 2006, Đài Loan sửa đổi Điều 8 của Luật Giáo dục Cơ bản, cấm đánh học sinh ở trường học bằng pháp lệ, trở thành quốc gia thứ 109 trên thế giới có pháp lệ cấm đánh học sinh hoàn toàn. Khảo sát năm 2009 cho thấy, 70.1% dân số biết về luật này, 70.4% cho rằng tình trạng đánh học sinh đã được cải thiện. Thực sự, trên bàn lớp không còn thấy cây gõ nữa. Nhưng sau "không được đánh", không ai nói cho giáo viên biết "vậy thì phải quản lý thế nào". Những nghiên cứu về giáo trình phản pháp pháp pháp cho thấy, trong gần một thập kỷ cải cách giáo dục của Đài Loan, giáo viên luôn bị coi là mục tiêu hoặc công cụ của cuộc cải cách, sự tự chủ nghề nghiệp không được tin tưởng, và khả năng sáng tạo của họ bị bỏ qua nghiêm trọng. Năm 2024, một luận án tiến sĩ nghiên cứu sáu giáo viên tiểu học xuất sắc tiết lộ diện mặt khác của hoàn cảnh giáo viên: họ phải kiên nhẫn nhưng cũng phải nghiêm ngặt, tôn trọng cá nhân nhưng cũng phải duy trì kỷ luật, phải nhiệt huyết nhưng cũng phải chịu đựng rủi ro bị khiếu nại. Tiêu đề của luận án là: "Giáo viên chính là trái tim dẽo".

Năm cây gõ biến mất

Ngày 12 tháng 12 năm 2006, Hội đồng lập pháp thông qua sửa đổi Điều 8, khoản 2 của Luật Giáo dục Cơ bản: "Quyền học tập, quyền được giáo dục, quyền tự quyết về thể chất và quyền phát triển nhân cách của học sinh, nhà nước phải bảo vệ, và không được để học sinh chịu bất kỳ hình thức đánh học sinh, bạo lực trường học nào gây ra thiệt hại về thể chất và tinh thần."¹

Đài Loan trở thành quốc gia thứ 110 sau Mongolia trên thế giới có pháp lệ cấm đánh học sinh hoàn toàn.

Sự thành công của luật này có bối cảnh thời đại. Trong những thập kỷ trước, "bị giáo viên đánh" là ký ức chung của hầu hết học sinh ở Đài Loan: bị đánh tay vì đến trễ, bị đánh mông vì thi không tốt, bị đánh tay vì gây bất mãn. Nghiên cứu năm 2005 của Quỹ Giáo dục Nhân văn cho thấy, hơn một nửa học sinh tiểu học và trung học cơ sở cho biết từng bị giáo viên đánh đập². Áp lực từ Công ước Quyền trẻ em quốc tế, nhận thức tỉnh tái của phụ huynh, cùng với một số vụ tai nạn nghiêm trọng do đánh học sinh, đã thúc đẩy cuộc cải cách pháp lý này.

Mục tiêu của luật này rất rõ ràng: xóa bỏ cây gõ khỏi bàn lớp.

Mục tiêu này đã được đạt được. Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Giáo dục Quốc gia vào năm 2012, dựa trên khảo sát năm 2009, cho thấy 70.4% dân số cho rằng tình trạng đánh học sinh của giáo viên đã được cải thiện, "hiếm khi thấy cây gõ trên bàn lớp nữa"³.

Nhưng sau khi cây gõ biến mất, khoảng trống để lại không được lấp đầy.

Lệnh cấm không có hỗ trợ kèm theo

Khi luật cấm đánh học sinh được thông qua, có một thiếu sót quan trọng: không có định nghĩa pháp lý rõ ràng về "đánh học sinh", và cũng không có kế hoạch quản lý thay thế nào được lên kế hoạch trước cho giáo viên⁴.

Đánh học sinh là gì? Phạt học sinh đứng ngoài có tính không? Yêu cầu học sinh chạy bộ quanh sân có tính không? Tước điện thoại có tính không? Trách móc bằng lời nói gay gắt có tính không? Những câu hỏi này không được trả lời khi luật được thông qua. Dù sau này Bộ Giáo dục đã ban hành "Hướng dẫn nhà trường soạn thảo quy trình hướng dẫn và quản lý hành vi học sinh của giáo viên", nhưng những thách thức mà giáo viên đang đối mặt đã trở nên rõ rệt rồi⁵.

Kết quả là hiệu ứng "ế ờ". Nghiên cứu của Đại học Nam Hoa cho thấy, luật cấm đánh học sinh đã tạo ra không khí "giáo viên lo âu" trong trường học⁴. Giáo viên sợ hành vi quản lý của mình bị phụ huynh khiếu nại, bị báo chí đư tin, bị nhà trường xử lý, vì vậy họ chọn chiến lược an toàn nhất: ít can thiệp, không can thiệp, giống như không thấy gì xảy ra.

Báo cáo của Tạp chí Quang Hoa Đài Loan mô tả hiện tượng này là "sự M hóa của việc quản lý": một bên là một số ít giáo viên quản lý quá khích (ví dụ như năm 2025, một giáo viên tiểu học ở Đài Loan dùng dây ràng buộc buộc một học sinh bị bệnh hành động cơ khoảng 30 đến 40 phút⁶), một bên là đại đa số giáo viên im lặng. Khoảng trống giữa hai cực đoan — nơi "quản lý hợp lý" nên tồn tại — lại ngày càng thu hẹp⁷.

Giáo viên như thế nào trở thành công cụ của cuộc cải cách

Nguồn gốc của khó khăn trong quản lý hành vi không chỉ dừng lại ở luật cấm đánh học sinh.

Nhà triết học giáo dục Lê Phòng Nghệ (2003) sử dụng khung lý thuyết giáo trình phản pháp pháp để phân tích hoàn cảnh của giáo viên trong cuộc cải cách giáo dục của Đài Loan. Ông chỉ ra rằng, từ Liên minh Cải cách Giáo dục Ngày 14 năm 1994 đến cải cách chương trình giáo dục 9 năm, giáo viên luôn bị coi là đối tượng của cuộc cải cách, chứ không phải là người chủ của nó⁸.

Michael Apple (1982) gọi quá trình này là "sự suy giảm kỹ năng" của giáo viên (deskilling): khi công nghệ kiểm soát xâm nhập vào giáo dục, khả năng tự chủ nghề nghiệp của giáo viên dần suy giảm. Henry Giroux (1988) cũng chỉ ra thêm rằng, chương trình giảng dạy ngày càng giống như "bộ tài liệu chống giáo viên" (teacher-proof), mọi công việc của giáo viên đều được các chuyên gia suy nghĩ trước, giáo viên trở thành nhân viên kỹ thuật, không thể suy nghĩ, không cần thay đổi, chỉ cần thực hiện theo chỉ định⁸.

Apple (1986) gọi hiện tượng này là "sự phổ biến của sự tách rời giữa niềm tin và thực hành" của giáo viên (proletarianization). Trong giới giáo dục ở Đài Loan, chỉ trích càng trực tiếp hơn: Huang Vu Hùng (Huang Wu-hsiung) chỉ ra rằng giáo viên ở Đài Loan bị đánh giá là "mất hoàn toàn sự tự chủ nghề nghiệp, biến thành công cụ hỗ trợ thi cử"⁸.

Tập san thứ Bảy về Năm thứ Năm của Cộng hòa Trung Hoa (Trung Hoa Dân Quốc) trong phần "Đào tạo Giáo viên" và chương "Hỗ trợ và Quản lý Hành vi Học sinh" đã ghi chép chi tiết quá trình phát triển của hệ thống này⁹. Ngày Giáo viên năm 2002, giáo viên cơ sở ở Đài Loan lần đầu tiên trong lịch sử bày tông đi bộ. Yêu cầu của họ bao gồm "trả lại quyền thuế của tôi", "đánh đổi sự công cụ hóa" và "thống nhất thành lập liên đoàn". Trong đó, "đánh đổi sự công cụ hóa" chính là nhận thức của giáo viên muốn thoát khỏi vai trò là công cụ thụ động của máy móc nhà nước⁸.

Ý nghĩa của cuộc biểu tình này là: ý thức phản pháp của giáo viên đã bắt đầu thách thức nhận thức của những người lãnh đạo chính sách giáo dục. Từ Liên minh Cải cách Giáo dục Ngày 14 năm 1994 đến cuộc biểu tình của giáo viên năm 2002, rồi đến tuyên ngôn của "Xây dựng Lại Đường Nối Giáo dục" vào năm 2003 — "Chấm dứt sự lố bong bẩy của cuộc cải cách giáo dục, hướng tới giáo dục chất lượng" — bất mãn của giáo viên cơ sở với cuộc cải cách giáo dục mười năm đã chuyển từ những than phiền trong lặng thinh sang hành động công khai⁸.

"Trái tim dẽo": Vết thương tiêu biểu của giáo viên xuất sắc

Nếu như những nghiên cứu trên tiết lộ vấn đề cấu trúc của hoàn cảnh giáo viên, thì luận án tiến sĩ năm 2024 của Viện Nghiên cứu Giáo dục, Đại học Trung Đông (Zhongda University), lại mở ra một góc nhìn sâu sắc vào thế giới nội tâm của giáo viên thông qua phương pháp hiện hữu hiện trường.

Chen Huei Su (Chen Huihsueh) — "Giáo viên chính là trái tim dẽo: Khám phá sự mong manh của nghề nghiệp giáo viên" — đã phỏng vấn sáu giáo viên tiểu học từng giành giải Giáo viên Đặc biệt Xuất sắc của tỉnh thành, phát hiện ra ba tầng động của sự mong manh trong nghề nghiệp giáo viên¹⁰.

Tầng thứ nhất là sự mong manh về độ tin cậy ở mặt thể chế. Sự tự chủ nghề nghiệp của giáo viên bị giới hạn bởi cấu trúc, phải làm mọi thứ, nhưng môn họ dạy không nhất thiết phải là chuyên môn mà họ chuyên sâu. Hệ thống yêu cầu giáo viên phải là người đa năng, nhưng thực tế lại khiến họ bị ràng buộc ở khắp nơi.

Tầng thứ hai là sự mong manh do tương tác xã hội gây ra. Trong cộng đồng giáo viên, dù trông có vẻ hòa hợp nhưng thực chất lẫn nhau ảnh hưởng. Cùng trường nhưng mỗi người có suy nghĩ riêng, quan hệ giữa giáo viên, quản lý và phụ huynh thường xuyên căng thẳng. Giáo viên thường không thể chịu đựng được sự hoài nghi, khiếu nại và phàn nại của phụ huynh, niềm tin nghề nghiệp của họ bị tổn thương bởi áp lực chỉ số và thi cử¹⁰。

Tầng thứ ba là sự mong manh của tinh thần nghề nghiệp chính thức. Giáo viên bị kỳ vọng phải kiên nhẫn nhưng cũng phải nghiêm ngặt, tôn trọng cá nhân nhưng cũng phải duy trì kỷ luật nhóm, phải nhiệt huyết hy vọng và hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vọng hy vng hy vọng hy vọng hy vọng hy vng hy vng hy vọng hy vọng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy vng hy Với những trái tim dẽo này, giáo viên phải vượt qua những thử thách không ngừng, tìm ra con đường riêng để biến "trái tim dẽo" thành "trái tim kim", tự kiểm tra và điều chỉnh bản thân, cuối cùng phá vỡ những giới hạn ẩn áp mà mọi người vẫn chấp nhận mà chưa chắc đã hợp lý, thúc đẩy tiến trình cải cách giáo dục¹⁰。

Giáo viên không có giấy phép: Khi cả giáo viên chính thức cũng không đủ

Khó khăn trong quản lý hành vi còn có một vấn đề cơ bản hơn nữa: Đài Loan đang trải qua tình trạng thiếu giáo viên nặng nề.

Khảo sát của phóng viên năm 2026 cho thấy, số lượng giáo viên thay thế không có giấy phép ở các trường trung học và tiểu học trên toàn đảo tăng từ 8.210 người trong năm học 110 lên đến 11.293 người trong năm học 112. Tỷ lệ giáo viên thay thế không có giấy phép ở trường tiểu học tăng từ 37.6% lên 56.4%. Trước khi khai mạc năm học 2025, vẫn còn thiếu 1.429 giáo viên thay thế¹¹。

Một người trẻ tốt nghiệp ngành Địa chính học của Đại học Quốc gia Đảo Bắc (National Chengchi University), dạy tiếng Anh ở trường Trung học Luzhou, không thể đáp ứng được tiến độ của 25 học sinh. Giáo viên không có giấy phép không được chuẩn bị cho giáo dục hòa nhập, kinh nghiệm không tích lũy, mỗi năm phải tìm việc mới¹¹。

Khi một lớp học có một giáo viên thay thế chưa được đào tạo đầy đủ ngồi trên ghế, và giáo viên này đồng thời phải đối mặt với học sinh có nhu cầu đặc biệt, áp lực khiếu nại từ phụ huynh, ranh giới pháp lý của luật cấm đánh học sinh, cũng như không ai dạy họ cách quản lý hành vi, thì câu trả lời cho câu hỏi "Tại sao giáo viên không dám quản lý hành vi học sinh?" sẽ trở nên rõ rệt: họ thiếu hỗ trợ ở mọi khía hướng của việc quản lý hành vi.

Từ "công cụ" đến "người có năng lực": Một con đường chưa đi đến

Cuối cùng của luận án, trích dẫn lời của Paulo Freire — người sáng lập lý thuyết giáo trình phản pháp pháp: giáo viên phải đi từ nhận thức thụ động trước môi trường, đến nhận thức phản pháp pháp có khả năng phản hành thực tế xã hội. Sự tỉnh thức này mang lại sức mạnh thay đổi, và có thể thực hiện hành động văn hóa tự do, biến đổi xã hội im lặng, dẫn dắt sự tiến bộ của xã hội⁸。

Nhưng vào năm 2025 ở hiện trường giáo dục Đài Loan, con đường từ "công cụ" đến "người có năng lực" vẫn còn rất xa.

Báo cáo chuyên đề của Báo Thanh Niên vào tháng 4 năm 2025 tiết lộ một mặt tiêu cực đáng lo ngại khác: các vấn đề về sức khỏe tâm lý của trẻ em đang xấu đi nhanh chóng, trầm cảm trở thành nguyên nhân chính khiến trẻ đến khám chuyên khoa tâm lý ở trường, trong khi những người chịu trách nhiệm tiếp cận với những đứa trẻ này — giáo viên hỗ trợ đặc biệt — cũng đang ở bờ vực đột biên. Thầy giáo Liu Viễn Động (Liu Wei-ting) ở trường Trung học khu vực Tân Đông, tỉnh Chương Giác — người từng giành giải "Giáo viên Siêu cấp" — lại trở thành người tìm kiếm sự hỗ trợ tư vấn tâm lý vì "những đứa trẻ mà tôi không thể cứu về"¹²。

Khó khăn trong quản lý hành vi của giáo viên không bao giờ chỉ là câu hỏi "có nên đánh học sinh hay không". Nó liên quan đến vị thế của giáo viên trong toàn bộ hệ thống giáo dục: liệu họ là nhân viên kỹ thuật thực hiện lệnh của cấp trên hay là chuyên gia nghề nghiệp có khả năng phán định, có không gian hành động và có hệ thống hỗ trợ?

Cuộc biểu tình của giáo viên năm 2003 đã hô hấp "đánh đổi sự công cụ hóa". Hai thập kỷ đã trôi qua, giáo viên đã rời khỏi "thời đại bị đánh", nhưng chưa bước vào "thời đại được tin tưởng".

Tài liệu tham khảo