Lin Hiến Đường: Biến một căn phòng sách thành cửa ngõ công cộng của người Đài Loan

30 giây tóm tắt: Lin Hiến Đường sinh năm 1881, thuộc dòng dõi gia đình Lâm tại Sương Phượng, nhưng không giới hạn tài sản gia đình chỉ trong nội bộ gia tộc. Năm 1907, ông gặp Liang Quanqiu (Liang Qichao), sau đó tham gia các phong trào văn hóa, giáo dục và chính trị. Từ năm 1921, ông lãnh đạo phong trào xin thành lập Hội đồng Đài Loan, trong vòng 14 năm nộp 15 lần đơn xin. Năm 1927, ông dành 378 ngày đi qua 16 quốc gia và 60 thành phố. Điều ông tìm kiếm không chỉ là cảnh quan nước ngoài, mà là cách mà người Đài Loan có thể đạt được khả năng tự trị. ^{1 2 3}

Ảnh: Portrait của Lin Hsien-tang; Public domain, tệp gốc và thông tin cấp phép tại Wikimedia Commons. ⁴

Năm 1907, một cuộc trao đổi bằng bút tại Nara

Năm 1907, Lin Hiến Đường gặp Liang Quanqiu (Liang Qichao) tại Nara, Nhật Bản. Hai người không giao tiếp bằng lời, chỉ có thể trao đổi bằng bút. Cảnh tượng này sau này được ghi chép lại nhiều lần, không phải vì nó giống như một câu chuyện nổi tiếng, mà vì Lin Hiến Đường đặt ra một câu hỏi rất thực tế: Người Đài Loan cần phải làm gì để đấu tranh vì tự do? Tài liệu do Tổng thống phủ sắp xếp cho thấy, Liang Quanqiu sau đó đến thăm Sương Phượng vào năm 1911, đồng thời đề xuất cho ông không chỉ học văn học mà còn nghiên cứu chính trị, kinh tế, xã hội và tư tưởng. ⁵

Lin Hiến Đường ban đầu không phải là người khởi đầu từ đường phố. Ông sinh ra vào ngày 22 tháng 10 năm 1881, tên gọc là Triển, danh hiệu là Quế Viên (Guan Yuan), con trai út của Lin Bảo Tâm (Lin Baoqin), người đứng đầu gia đình Lâm tại Sương Phượng. Liệu kho ảnh trưng bày của Thư viện Quốc gia Đài Loan mô tả ông từ nhỏ học ở trường tư nhân, khi còn trẻ đã quản lý gia đình. ² Gia đình mang lại cho ông nguồn lực, đồng thời đặt ra một câu hỏi cần được trả lời: Một người sở hữu đất đai, danh dự và uy tín địa phương cần phải dùng những thứ này để làm gì? Câu hỏi này cũng giải thích tại sao Lin Hiến Đường không thể chỉ được đưa vào phân loại "gia tộc địa phương": Cuộc đời ông chính là quá trình biến tài sản cá nhân thành cơ sở hạ tầng công cộng và ngôn ngữ công cộng.

Tài sản gia đình Lâm tại Sương Phượng không chỉ là nền tảng vô quan. Đó là không gian cho các buổi tiếp khách, học tập, sưu tập và giao lưu. Đó cũng là nơi Lin Hiến Đường tiếp xúc với cư dân địa phương, nhà văn hóa và nhà chính trị. Các công trình kiến trúc Lâm ngày nay vẫn còn tồn tồn, dù không thể coi chúng là toàn bộ cuộc đời của Lin Hiến Đường, nhưng chúng nhắc nhở người đọc rằng, các phong trào công cộng hiện đại ở Đài Loan thường hình thành trước tiên trong các ngôi nhà, phòng sách, trường học và mạng lưới địa phương, rồi mới lan ra các tờ báo và đường phố. ^{2 6}

Ảnh: Tài sản gia đình Lâm tại Sương Phượng, chụp bởi lienyuan lee, CC BY 3.0; Trang tệp tại Wikimedia Commons. ⁶

📝 Ghi chú nhà soạn trưng: Yếu tố then chốt của Lin Hiến Đường không phải là "con trai giàu có cuối cùng cũng tham gia chính trị" — một câu chuyện quen thuộc. Điều đáng chú ý là ông không coi sự ổn định của gia đình như một mục tiêu cuối cùng. Ông biến tài sản gia đình thành trường học, tờ báo, tổ chức xã hội và một năng lực công cộng mà người khác có thể tiếp nhận.

Từ kháng chiến vũ trang đến con đường bền vững

Sau khi Đài Loan bị đưa dưới sự cai trị của Đế quốc Nhật năm 1895, các phong trào kháng cự trên đảo không chỉ có một hình thức duy nhất. Tài liệu do Tổng thống phủ sắp xếp đặt Lin Hiến Đường trong một chuyển hướng rõ rệt: Sau khi gặp Liang Quanqiu vào năm 1907 và tái ngộ tại Sương Phượng vào năm 1911, ông dần chuyển từ tư tưởng kháng chiến vũ trang sang hướng đi phi vũ trang thông qua giáo dục, văn hóa và tổ chức chính trị để đấu tranh vì sự bình đẳng. ⁵

Đây không phải là sự đầu hàng, cũng không phải là việc thay thế chính trị bằng các hoạt động văn hóa an toàn hơn. Liệu kho ảnh trưng bày của Thư viện Quốc gia Đài Loan ghi nhận, Lin Hiến Đường dẫn dắt người Đài Loan đấu tranh vì sự bình đẳng dưới ách cai trị Nhật, đồng thời tham gia các hoạt động giáo dục văn hóa, xã hội và từ thiện. ² Ông hiểu rằng, nếu chỉ dựa vào lòng can đảm của một số ít, phong trào sẽ tan biến cùng với sự sụp đổ của những người lãnh đạo. Nếu có thể giúp nhiều người đọc sách, thành lập tờ báo, tổ chức và thảo luận, sự kháng cự sẽ trở thành khả năng hàng ngày của xã hội.

Năm 1921, Hội Văn hóa Đài Loan được thành lập như một biểu hiện tập trung của suy nghĩ này. Tài liệu do Tổng thống phủ sắp xếp ghi nhận, Lin Hiến Đường được bầu làm tổng giám đốc, hội họp với Lin Nhỏ Trắc (Lin Xiaochuan), Lài Hòa (Lai He), Tạ Văn Đạt (Xie Wenda) và hơn 1.000 thành viên khác. Lin từng nói: "Một người có thể đại diện cho ngàn người, vì vậy ngàn người có thể coi như là trăm ngàn người." ¹

Câu nói này không chỉ là lời khoe khoang. Nó biến "ít người" thành "mỗi người phải chịu trách nhiệm với nhiều công việc công cộng hơn", đồng thời biến Hội Văn hóa từ một câu lạc bộ cho người nổi tiếng thành một thiết bị có thể tăng cường sức mạnh xã hội.

Một lá đơn xin, bốn mươi tháng kiên trì chính trị

Vào cuối năm 1920, Hội Tân Dân ở Tokyo thảo luận nên chọn con đường nào: rút lại các quyền đặc biệt mà Tổng thống phủ (Tài Hoa) thi hành dựa trên Luật 63, hay yêu cầu thành lập Hội đồng Đài Loan. Liệu kho ảnh trưng bày của Nhà hát Văn hóa Đài Loan ghi nhận, Lin Hiến Đường cuối cùng chọn sử dụng quyền xin hỏi được công nhận bởi Hiến pháp Đế quốc Nhật để yêu cầu Hội đồng hoàng lên pháp mặt xin thành lập Hội đồng Đài Loan. ³

Tháng 1 năm 1921, phong trào xin bắt đầu. Nó không dựa vào một cuộc khởi dậy hay một trận chiến quyết định như điểm cao trào của câu chuyện. Thay vào đó, nó liên tục nộp hồ sơ và chờ đợi những câu trả lời "không chấp nhận" hay "chưa được xem xét". Liệu kho ảnh trưng bày của Khu vườn đối thoại dân chủ của Hội đồng lập pháp mô tả lịch sử này là phong trào xin từ năm 1921 đến năm 1934. Sau khi Đả Nhân Dân Đài Loan bị buộc giải thể vào năm 1931, phong trào xin cũng dần suy giảm. ⁷

Sau lần đệ ba nộp đơn, vào cuối năm 1923, vụ việc bạo động trấn pháp bùng phát, Jiang Weishui (Chiang Wai-shui) và Cai Pei Huo (Cai Pei Huo) bị bắt giữ và xét xử, nhưng phong trào xin không ngừng lại ngay lập tức. ³ Đây là một đoạn văn dễ bị viết thành "một phong trào thất bại"; cách diễn đạt chính xác hơn là, nó kéo dài chính trị từ một lần thành công hay thất bại thành một thói quen tổ chức có khả năng chịu đựng thất bại.

📝 Ghi chú nhà soạn trưng: Lin Hiến Đường để lại không phải là câu chuyện cổ tích "cuối cùng thành công". Phong trào xin không thành công trong việc đạt được Hội đồng Đài Loan dưới ách cai trị; thay vào đó, nó để lại một bộ công cụ chính trị: viết yêu cầu bình đẳng thành tài liệu, đưa vào các cơ quan nhà nước, rồi mang trở lại các cuộc thảo luận xã hội.

Năm 1934, lần thứ năm mươi năm nộp đơn tiếp tục thất bại. Nhà hát Văn hóa Đài Loan ghi nhận, Lin Hiến Đường và hơn hai mươi người khác họp tại Công ty Tín dụng Đông Phong ở Thượng Hải vào ngày 2 tháng 9, ba tiếng sau đó quyết định ngừng phong trào. Phong trào kéo dài từ năm 1921, trong vòng 14 năm, nộp 15 lần đơn xin, chính thức báo cáo cho Tổng thống phủ ngày 4 tháng 9. ³

Việc dừng lại không đồng nghĩa với việc công nhận rằng yêu cầu ban đầu không có lý do đạt. Đó giống như một phán đoán về môi trường chính trị: Chủ nghĩa quân đội Nhật lên cao, Tổng thống phủ gán liền yêu cầu thành lập Hội đồng với "âm mưu độc lập Đài Loan", không gian cho phép xin hỏi hợp pháp đã bị thu hẹp đến mức không thể tiếp tục. ³ Trong khoảnh khắc này, Lin Hiến Đường không thể tránh được sự thất bại, mà là biết phải biết khi nào cần rút lui một con đường, tránh việc kéo theo mọi người vào nguy hiểm sâu hơn.

Năm 1927, ông mang thế giới về Đài Loan

Ngày 15 tháng 5 năm 1927, Lin Hiến Đường khởi hành từ Kiên Phong (Keelung), mang theo con trai út của ông lên hành trình du thế giới. Tờ Taipei Times bằng tiếng Anh tổng hợp nhật ký và nghiên cứu liên quan chỉ ra, hành trình kéo dài 378 ngày, đi qua hơn 16 quốc gia và 60 thành phố. Ông trước tiên đến Hương Chương (Xiamen), Hồng Kông, Malaysia và Sri Lanka, sau đó tới châu Âu, rồi từ Paris đi tới Hoa Kỳ, cuối cùng quay lại châu Á. ⁸

Điều thú vị nhất về chuyến đi này không phải là "một người Đài Loan đi dạo quanh thế giới cách đây một trăm năm" — một câu chuyện lạ lùng. Đó là cách ông nhìn nhận thế giới. Nghiên cứu tóm tắt của Lin Shu Hoa (Lin Shuhua) tại Đại học Quốc gia Đài Loan cho biết, nhật ký của Lin Hiến Đường năm 1927 và "Hành trình du thế giới" đều mang ý nghĩa về tự kể chính mình, hiện thực hóa ký ức thế giới và khơi mở văn hóa; ông không chỉ ghi lại mình đã đến đâu, mà trong quá trình đi lại, suy ngẫm về cách mà người Đài Loan hiểu thế giới. ⁹

Tờ Taipei Times trích dẫn từ nhật ký của Lin Hiến Đường: ông quan sát cách xã hội Mỹ đối xử với phụ nữ, đồng thời phê bình sự tội ác chủng tợ đối xử công khai với chủng tộc; tại khu công viên Hyde Park ở London, ông chú ý rằng người phát biểu được vỗ tay, nhưng cảnh sát không can thiệp. ⁸ Giá trị của những ghi chép này không nằm ở chỗ ông có nhìn nhận đúng về phương Tây, mà ở chỗ ông biến những gì thấy ở nước ngoài thành một cái thước đo, rồi dùng lại để đo lường hoàn cảnh bị áp bức của Đài Loan.

Thậm chí, ông viết ra một luận điệu gần như trực tiếp ở Monaco: Một nơi có cả diện tích và dân số nhỏ, nếu có thể tự quản, không nhất thiếu phải là một thuộc địa. ⁸ Ở đây, Lin Hiến Đường không coi phương Tây như một câu trả lời hoàn hảo, mà sau khi so sánh các hệ thống khác nhau, đưa ra một câu hỏi cụ thể hơn cho Đài Loan: Dân chúng có khả năng tự quản lý cuộc sống của mình không?

Bức ảnh ông và con trai út ở London, giúp cho hành trình này từ một "hành trình du thế giới trừu tượng" trở thành một trải nghiệm gia đình, truyền thống thế hệ. Lin Hiến Đường không phải là người duy nhất mang thế giới về Đài Loan. Con trai ông, người hỗ trợ viên và người đọc tờ báo cũng như những người sau này biên soạn tài liệu, đều cùng tạo nên con đường di chuyển tri thức.

Ảnh: Lin Bình Long (Lin Panlong), Lin Hsien-tang, và Lin Ngư Long (Lin Youlong) tại London, năm 1927; Public domain, tệp gốc và thông tin cấp phép tại Wikimedia Commons. ¹⁰

📝 Ghi chú nhà soạn trưng: Chuyến đi của Lin Hiến Đường không phải là sự rời bỏ Đài Loan, mà là một cách nhìn nhận Đài Loan từ xa hơn. Ông mang về không phải là lời hứa "nước ngoài tiến bộ hơn", mà là những quan sát cụ thể về tự trị, bình đẳng, hoàn cảnh phụ nữ và các cuộc thảo luận công cộng.

Ngoài phòng sách, còn có trường học và cuộc sống hàng ngày

Nhật ký không phải là sự kiện cá nhân, mà là bản thảo cho công việc công cộng

Những nhật ký của Lin Hsien-tang cho phép các nhà nghiên cứu nhìn thấy những va chạm trước khi phong trào chính trị trở thành một thuật ngữ lịch sử: ai gặp ai, ai truyền tin, những cuộc họp nào bị hoãn lại, những tờ báo nào đáng đọc, và cách một nhà lãnh đạo địa phương giàu có phân bổ thời gian giữa gia đình, kinh doanh và hoạt động công cộng. Nhật ký không tự động đồng nghĩa với "sự thật"; nó vẫn là những dòng chữ mà Lin Hsien-tang chọn ghi lại. Nhưng nó giúp nhân vật không còn chỉ là những câu chuyện đáng nhớ trên đồng cỏ.

Hiện nay, Wikimedia Commons lưu trữ hình ảnh nhật ký ngày 28 tháng 7 năm 1933, cho phép người đọc trực tiếp nhìn thấy những dấu vết công việc. Sự quan trọng của nó không nằm ở chỗ mỗi ký tự đều có thể được người đọc trang web nhận biết, mà ở chỗ nó biến "Lin Hsien-tang có viết nhật ký" thành giấy, chữ viết tay và ngày tháng: Lịch sử chính trị ở đây không chỉ là các cơ quan nhà nước, mà còng là cách một người mỗi ngày ghi chép thế giới. ^{9 11}

Ảnh: Nhật ký của "Ông Quế Viên" ngày 28 tháng 7 năm 1933; Public domain, tệp gốc và thông tin cấp phép tại Wikimedia Commons. ¹¹

Nếu chỉ miêu tả Lin Hsien-tang như một nhà lãnh đạo phong trào xin, chúng ta vẫn sẽ bỏ sót ảnh hưởng lâu dài nhất của ông. Liệu kho ảnh trưng bày của Thư viện Quốc gia Đài Loan chia hoạt động của ông thành các khía cạnh: tham gia chính trị, kinh doanh, hoạt động văn học, từ thiện xã hội, giáo dục văn hóa, phụ nữ và nhật ký, cho thấy thực hành công cộng của ông không chỉ là một lý lịch chính trị đơn lẽ. ²

Tài liệu do Tổng thống phủ sắp xếp ghi nhận, ông từng tổ chức gây quỹ thành lập Trường Trung Học Thượng Hải (ngày nay là Thượng Hải Nhất Trường). Sau chiến tranh, ông cũng giữ chức Chủ tịch hội đồng quản lý trường đại học Bình Phong (Pingdao College), và thành lập Trường Trung Học Lai Viên vào năm 1949. ⁵ Những ngôi trường này không chỉ là các cơ sở giáo dục, mà còn là câu trả lời cụ thể cho niềm tin của ông rằng "người Đài Loan phải tự nuôi dưỡng nhân lực công cộng".

Ông cũng hỗ trợ các tờ báo và tổ chức văn hóa. Sự phân tách của các povincial từ Hội Văn hóa Đài Loan vào các povincial chính trị, sự thành lập Đả Nhân Dân Đài Loan, và vai trò tư vấn của ông tại Liên đoàn Tự trị Địa phương Đài Loan vào năm 1930, đều cho thấy ông liên tục tìm kiếm những điểm kết nối giữa văn hóa, đảng chính trị và tự trị địa phương. ⁵ Ông không phải là người lãnh đạo duy nhất của mỗi povincial, cũng không phải là mọi phong trào đều không gây tranh cãi. Vai trò của ông giống như một người có thể cung cấp nguồn lực, danh dự và làm trung gian cho phép các thế hệ và ngôn ngữ chính trị khác nhau ngồi cùng một bàn.

Vai trò trung gian này cũng mang lại những hạn chế. Gia đình, tài sản và địa vị xã hội của Lin Hsien-tang cho phép ông chịu đựng các hoạt động chính trị dài hạn và hành trình xuyên quốc gia; nhưng những điều kiện này không thể được mọi người ở Đài Loan sao chép. Do đó, không nên coi con đường của ông như là "mô hình tỉnh tái của người Đài Loan" duy nhất. Điều đáng chú ý hơn là cách ông sử dụng nguồn lực thu được trong một xã hội bất bình đẳng để hỗ trợ trường học, tờ báo và tổ chức, đồng thời cho phép tham gia công cộng không nhất thiếu phải dựa vào chính ông.

Hội Hữu Nghị Sương Phượng: Thu nhỏ tự trị thành một ngôi làng

Ngày 29 tháng 3 năm 1932, Hội Hữu Nghị Sương Phượng được thành lập. Bài viết chuyên đề của Viện Nghiên cứu Trung tâm ghi nhận, Hội do Lin Hsien-tang lãnh đạo, bao gồm các thành viên gia đình Lâm và cư dân Sương Phượng cũng như các ngôi làng lân cận, mục tiêu là nâng cao văn hóa nông thôn và nuôi dưỡng "tinh thần tự trị" từ làng Sương Phượng. Đây không phải là việc để lại tự trị trong các lá đơn xin tại Tokyo hay các lệnh của Tổng thống phủ, mà là thu nhỏ vấn đề thành các hoạt động hàng ngày mà cư dân địa phương có thể tham gia: học tập, thuyết trình, y tế, thể dục, công nghiệp và hỗ trợ xã hội. ¹²

Hội có các bộ phận: điều tra, y tế, xã hội, học thuật, thể dục và công nghiệp, đồng thời tổ chức các buổi thuyết trình vào Chủ Nhật, các cuộc tranh luận, các câu lạc bộ đọc sách và các lớp dạy tiếng Hán, tiếng Nhật. Cùng thời gian, hội cũng tổ chức các buổi đưa viên cho người già, các buổi gặp gỡ cho trẻ em, các buổi thảo luận cho thanh thiếu niên và các buổi trà phụ nữ. ¹² Những tên gọi này có vẻ không giống như "sự kiện lớn", nhưng chính xác cho thấy tầm nhìn công cộng của Lin Hsien-tang: Tự trị không chỉ xuất hiện như một khẩu hiệu vào ngày bầu cử, mà là sự hiểu biết, phân chia công việc và trách nhiệm của con người đối với các vấn đề địa phương.

Hội cũng cho phép phụ nữ không chỉ là người nhận giáo dục thụ động. Liệu kho ảnh trưng bày ghi nhận, vào năm 1935, danh sách thành viên đã có các lãnh đạo nữ; có thành viên nữ chịu trách nhiệm dạy thủ công, thuyết trình và làm việc tại bộ phận xã hội, cũng có người dùng kiến thức sinh sản và y tế để thuyết trình tại địa phương. ¹² Điều này giúp "giáo dục" không chỉ là phần mở rộng của câu lạc bộ đọc sách nam giới, mà là kênh để phụ nữ truyền bá kiến thức, đạt được vị trí chuyên nghiệp và tham gia vào đời sống công cộng. Nghiên cứu liên quan cũng coi Hội Hữu Nghị Sương Phượng như một trường hợp nghiên cứu quan trọng để hiểu quan điểm giáo dục phụ nữ của Lin Hsien-tang và xã hội dân sự địa phương. ¹³

Hoạt động của Hội kết thúc vào năm 1937 sau sự kiện Bảy bảy (Bạch Đằng). Dù chưa hoàn thành bản đồ nền dân chủ của một quốc gia độc lập, nhưng nó hoàn thành một công việc khó thấy hơn: giúp cư dân địa phương luyện tập cách học hỏi, thảo luận và chăm sóc lẫn nhau ngoài sự cai trị của chính phủ và uy quyền gia đình. Đây là một lớp bài cần được bổ sung trong sự nghiệp chính trị của Lin Hsien-tang, vì nó biến "người Đài Loan cần tự trị" thành "cách mà người Đài Loan học cách tự trị trong cuộc sống địa phương".

Sau năm 1947, danh dự cũng trở thành rủi ro

Sau khi Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945, Lin Hsien-tang tham dự lễ nhận đầu tại Đài Bắc. Năm 1946, ông và Qiu Niên Tài (Qiu Niantai) cùng thành lập Đoàn Tưởng nhớ Đài Loan tại Trung Quốc đại lục. ⁵ Những hành động này không thể được đơn giản hóa thành một câu trả lời duy nhất về bản sắc dân tộc. Chúng phản ánh kỳ vọng mà người Đài Loan sau chiến tranh phải đối mặt: Kết thúc ách cai trị, Đài Loan trở lại hình ảnh văn hóa quen thuộc, và liệu quyền lực mới có thực sự đối xử công bằng với người Đài Loan không?

Sau khi sự kiện Hai tám tám (Hai Tám) bùng phát vào năm 1947, tài liệu do Tổng thống phủ sắp xếp ghi nhận, Lin Hsien-tang đã đi khắp nơi để duy trì trật tự, đồng thời giúp Yến Gia Cần (Yan Jia Gan), người đang là Trưởng phòng Tài chính tỉnh Đài Loan, trú ẩn tại Ngũ Quế Tập (Ngũ Quế Tập). Ông sau đó cũng được mời tham gia các cuộc thảo luận hậu sự. ⁵ Nguyên liệu này cần được giữ lại vị trí nguồn và bối cảnh chính trị, không nên viết lại hành động cứu giúp của một nhà lãnh đạo địa phương như là "bằng chứng cho rằng Hai Tám không phải là xung đột dân tộc". Nạn nhân, trách nhiệm và ký ức của sự kiện cần được thảo luận trong nghiên cứu lịch sử Hai Tám đầy đủ hơn.

Lin Hsien-tang cuối đời sống lưu tại Nhật Bản, qua đời vào năm 1956. Tóm tắt luận án tiến sĩ công khai tại Đại học Tasmanian ở Úc mô tả ông như một nhà lãnh đạo Đài Loan vượt qua thời kỳ Hoàng quyền Thanh, cai trị Nhật và sự cai trị của Chính phủ Quốc dân; luận án dùng kinh nghiệm chính trị, xã hội và văn hóa suốt đời của ông để quan sát cách Đài Loan thay đổi dưới các thời kỳ khác nhau. ¹⁴

Kết thúc này quan trọng vì nó giúp Lin Hsien-tang không chỉ là "cha của Hội đồng Đài Loan" hay đại diện của gia đình Lâm tại Sương Phượng. Cuộc đời ông có lý tưởng, cũng có sai lầm; có tài sản, cũng có khoảng cách lớp xã hội do tài sản mang lại; có sự kháng cự, cũng có cách tìm kiếm không gian sống dưới các thời kỳ khác nhau. Hiểu biết về ông không phải là để phong thánh, mà là để hiểu rằng cuộc sống công cộng của Đài Loan thường được tạo ra bởi những con người mâu thuẫn trong những thời đại không hoàn hảo.

Đọc thêm

Hội trưng bày Lin Hsien-tang và gia đình Lâm tại Sương Phượng; Lịch sử lớn của Nhà hát Văn hóa Đài Loan; Hành trình du thế giới của Lin Hsien-tang năm 1927。

Tài liệu tham khảo