Lữ Tiệp: Từ câu hỏi về sự kiện Hai Ba Bát bị né tránh đến 28 bài giảng lịch sử Đài Loan

Tóm tắt 30 giây: Năm 2026, Lữ Tiệp ra mắt khóa học Lịch sử Đài Loan với cốt lõi là 28 bối cảnh lịch sử, kéo dài 10 giờ; khóa học không chỉ sắp xếp sự thay đổi chế độ mà còn đưa tự do, dân chủ, văn hóa, bản sắc và vị thế quốc tế vào cùng một bức tranh. ¹

Khi còn học trung học, ông từng đặt câu hỏi về sự kiện Hai Ba Bát trong lớp, và giáo viên đã ngần ngại né tránh. Nhiều năm sau, người thầy dạy thêm vốn ban đầu chỉ vì điền sai nguyện vọng vào khoa Lịch sử này, lại liên tục nhấn mạnh rằng lịch sử không phải là việc ghi nhớ một đáp án duy nhất, mà là phân biệt tư liệu, sự thật và quan điểm lịch sử. ^{2 3}

Do đó, câu chuyện của Lữ Tiệp không chỉ là "giáo viên nổi tiếng làm thế nào để thành công". Điều đáng được tìm hiểu hơn là: sau khi kể lịch sử một cách hấp dẫn, liệu người đó có thể kéo độc giả quay lại với tài liệu, bằng chứng và sự phán đoán của chính mình?

Trong lớp học trung học, một câu hỏi về sự kiện Hai Ba Bát đã bị giáo viên tạm gác lại. Hơn hai mươi năm sau, Lữ Tiệp, người từng đặt ra câu hỏi đó, đang phân tách lịch sử Đài Loan thành 28 bối cảnh lịch sử có thể tiếp cận được. ^{2 1}

Khoảng cách giữa hai sự kiện này không chỉ là từ lớp học đến ống kính, từ lớp luyện thi đến khóa học trực tuyến. Nó giống như một vết đứt gãy trong giáo dục lịch sử: một số vấn đề bị bỏ qua vì khó nói. Một số vấn đề lại cần được hỏi thêm một câu vì quá dễ dàng trở thành câu chuyện—cơ sở của câu chuyện đó ở đâu?

Điểm đặc biệt của Lữ Tiệp là ông không tự tô vẽ mình như một người vốn yêu thích học thuật ngay từ đầu. Ông thậm chí đã dùng một lời phản bác rất thẳng thừng để đáp lại sự tưởng tượng của người khác về việc "từ nhỏ đã có ý định nghiên cứu lịch sử":

“Tai nào của bạn nghe tôi nói ‘Tôi quan tâm đến lịch sử’?” ³

Đó không phải là sự đối lập giả tạo. Đằng sau lời phản bác này là một tờ đơn đăng ký bị điền sai, và cũng là điều ông thường nhắc đến nhất: đôi khi cuộc đời không diễn ra theo kịch bản bạn đã viết sẵn, vấn đề là sau khi bước nhầm cửa, bạn có thể nhìn lại xem mình đã bước vào căn phòng nào.

Xem thêm: Ảnh Lữ Tiệp được phỏng vấn.

Ảnh: Hình ảnh công khai từ trang của Giáo dục Gia Đình và Trẻ Em (Parenting Times), nhúng bằng URL nóng; chưa tải xuống, chưa lưu vào bộ nhớ đệm, bản quyền hình ảnh thuộc về chủ sở hữu ban đầu.

Câu hỏi mà giáo viên đã né tránh

Trong một tập Podcast tháng 7 năm 2026, Lữ Tiệp hồi tưởng lại việc ông đặt câu hỏi về sự kiện Hai Ba Bát trong lớp trung học, và giáo viên đã "giật mình" mà không trả lời trực tiếp. Những gì được ghi lại trong chương trình không phải là toàn bộ bản ghi lời nói trong lớp, mà là một bối cảnh rất nhỏ: tổng thống đã được bầu cử trực tiếp, nhưng những vấn đề nào có thể thảo luận trong lớp, và có thể đi đến đâu, vẫn khiến người ta do dự. ²

Trọng lượng của bối cảnh này là nó không đưa ra một lời giải đáp kịch tính. Giáo viên né tránh vì lý do gì, các học sinh khác phản ứng thế nào, đều không được nói chi tiết trong phần giới thiệu. Chúng ta không cần phải bù đắp cho khoảng trống bằng một câu chuyện đẹp hơn. Điều chắc chắn là, đối với Lữ Tiệp khi còn trẻ, đó là trải nghiệm về việc "lịch sử không phải là thứ đã được viết xong trong sách giáo khoa".

Điều ông hỏi sau này cũng không phải là lịch sử Đài Loan có nên nói về bi kịch hay không, mà là liệu nó có thể được dạy thành một hệ thống khiến người ta muốn hiểu và muốn tự hào hay không. "Niềm tự hào" ở đây không nhất thiết là biến lịch sử phức tạp thành bài ca ngợi. Nó có lẽ là để học sinh biết rằng họ có quyền chất vấn về cách một vùng đất được đặt tên, được quản lý, và những ký ức chưa được kể lại như thế nào. ²

📝 Ghi chú của người biên tập: Những câu hỏi bị bỏ qua sẽ không biến mất, chúng chỉ thay đổi nơi xuất hiện. Chúng có thể quay trở lại ở lớp luyện thi, khu vực bình luận video ngắn hoặc bàn ăn gia đình; sự khác biệt là liệu chúng ta đã sẵn sàng để vấn đề đó tồn tại lâu hơn khẩu hiệu hay chưa.

Tờ đơn đăng ký bị điền sai, không đưa ông đến cuộc đời dự kiến

Lữ Tiệp học ngành Lịch sử tại Đại học Trung Chính (National Chung Cheng University), sau đó hoàn thành chương trình nghiên cứu tại Khoa Lịch sử của trường này. Hồ sơ học vấn này trông giống như một dòng chữ phẳng lặng trong phần giới thiệu nhân vật, nhưng phiên bản của chính người đó lại không được chỉnh tề đến thế: ban đầu ông đã khóa nguyện vọng vào khoa Luật, và cuối cùng vì điền sai đơn mà vào khoa Lịch sử. ^{3 4}

Trước tờ đơn đăng ký đó, quá trình học tập của ông cũng không hề suôn sẻ. Tạp chí Kim Chuẩn (Jin Chu Journal) ghi lại rằng khi tốt nghiệp trung học, ông đã tạm dừng việc học vì kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học không như ý. Trong khoảng thời gian đó, ông đã làm nhân viên siêu thị, công nhân xi măng và các công việc liên quan đến ngành tang lễ, và tự nhận mình từng là một "thằng côn đồ nhỏ", dính líu đến ẩu đả đường phố và gây rối. Những điều này không phải là phụ kiện tô điểm cho bước ngoặt cuộc đời, mà là những điều kiện sống mà ông buộc phải thừa nhận khi nói về việc "đối mặt với bản thân thực sự" sau này. ⁵

Trớ trêu thay, người ta thường viết rằng số phận đã định sẵn: chỉ cần điền sai một lần nguyện vọng là sẽ trở thành giáo viên nổi tiếng. Cách viết này quá dễ dãi. Cách nói gần với sự thật hơn là: một lối vào không được lên kế hoạch trước, sau đó đã trở thành lĩnh vực công việc của ông. Trong thời gian đại học, ông bắt đầu dạy thêm, lịch sử không còn chỉ là môn tự chọn bắt buộc trong khoa, mà bắt đầu trở thành thứ phải giải thích rõ ràng trước mặt một nhóm học sinh. ⁵

Lớp luyện thi là một môi trường rất chân thật. Nếu bài giảng thiếu nhịp điệu, học sinh sẽ rời đi trước. Chỉ dựa vào kỹ năng làm bài kiểm tra, học sinh có thể nhớ được một câu hỏi, nhưng chưa chắc đã nhớ lý do tại sao mình phải học. Vì vậy, cách nói của Lữ Tiệp không phải là loại bỏ hoàn toàn kỳ thi khỏi lớp học, mà là đặt nó ở vị trí nhỏ hơn: lịch sử không chỉ giúp trẻ em đối mặt với một kỳ thi tuyển sinh, mà còn bao gồm những sự phán đoán lặp đi lặp lại trong cuộc đời. ³

Buổi phỏng vấn tại quán hải sản và tiết học đầu tiên muốn bỏ chạy

Lữ Tiệp sau này kể về khởi đầu sự nghiệp dạy thêm như một bối cảnh rất hùng vĩ: khi còn đại học, ông đang uống rượu ở một quán hải sản ven đường, thì một chiếc xe van của lớp luyện thi lái vào. Ông chào hỏi giáo viên xuống xe, và người đó biết ông học ngành Lịch sử nên đã hỏi ông có muốn dạy ôn tập tổng hợp lịch sử không. Một cuộc điện thoại ngày hôm sau biến thành một buổi phỏng vấn, và cũng là lần đầu tiên ông bước vào lớp luyện thi. ⁶

Ông hồi tưởng lại tiết học đầu tiên với khoảng ba mươi đến bốn mươi học sinh, và chỉ năm phút sau đã muốn rời khỏi bục giảng. Mười phút trôi qua, ông mới dần quen với nhịp độ của lớp luyện thi; nửa giờ sau, ông cảm thấy "đây chính là sân khấu của tôi". Từ một cuộc gặp gỡ tình cờ thành một tiết học, không có hào quang anh hùng xuất hiện, mà gần giống hơn với một thực tế chuyên nghiệp: nếu đứng vững thì học sinh sẽ đi; nếu đứng được thì mới có tư cách để tiếp tục nói. ⁶

Ông đã phát triển một cấu trúc lớp học rất cụ thể cho sự việc này: bảy phần trăm thời gian dành cho nội dung chính, còn lại mỗi mười phần trăm cho các câu chuyện ngụ ngôn, trò đùa và "giảng giải lẽ phải". Câu chuyện phải liên kết với nội dung chính; trò đùa khiến học sinh muốn ở lại; còn lý lẽ là thứ ông hy vọng học sinh mang ra khỏi lớp. Đây không phải là một công thức có thể sao chép vào mọi lớp học, nhưng nó cho thấy cách ông coi sự chú ý như một phần của giáo dục lịch sử. ⁶

Năm 2014, một đoạn video ông giảng dạy tại một lớp luyện thi ở Cao Hùng đã lan truyền trên mạng. Trang hoạt động tiếng Anh của Đại học Quốc lập Kim Môn (National Quemoy University) mô tả sự việc này là bước ngoặt nghề nghiệp của ông: một người vốn đang trong giai đoạn suy thoái, nhờ được nhìn thấy qua video mà bắt đầu hướng tới một vai trò công chúng mới. ⁷

Việc video trở nên nổi tiếng đương nhiên không phải là chứng nhận chất lượng học thuật. Nó chỉ chứng minh một điều: có người sẵn lòng dừng lại lắng nghe ông nói. Công việc thực sự khó khăn là sau khi "có người muốn nghe", vẫn giữ được khả năng đặt câu hỏi cho đối phương.

Tư liệu, Sự thật, Quan điểm: Ba tầng lớp không thể bỏ qua trong câu chuyện

Cách nói về lịch sử của Lữ Tiệp thực chất đã để lại một chiếc thước đo để kiểm tra cách kể chuyện của mình. Ông nói: "Để cấu thành một đoạn lịch sử, cần có ba yếu tố: tư liệu, sự thật và quan điểm." ⁸

Tư liệu là các văn kiện, vật phẩm, ghi chép và lời chứng còn sót lại; Sự thật là sự tái dựng tương đối đáng tin cậy về quá khứ sau khi con người nhận diện, so sánh và thảo luận; Quan điểm là cách con người hiểu những sự thật đó, lựa chọn đặt mối quan hệ nào lên trước. Ba yếu tố này liên kết với nhau nhưng không thể thay thế lẫn nhau.

Sự phân biệt này cũng chính là giới hạn mà mọi nhà sáng tạo nội dung lịch sử cần phải đối mặt. Việc kể một đoạn lịch sử thành câu chuyện dễ nhớ trong năm phút là một kỹ năng. Nhưng câu chuyện năm phút không thể biến quan điểm thành sự thật duy nhất, và càng không thể coi mối nhân quả được trình bày trôi chảy là bằng chứng đầy đủ.

Lữ Tiệp nói về giáo dục lịch sử rằng, giáo dục thường yêu cầu học sinh "học", nhưng hiếm khi xử lý cách suy nghĩ, cách sử dụng. Vì vậy, niên đại, tên người và đáp án chuẩn sẽ còn lại, trong khi ý thức vấn đề bị đẩy ra rìa. ⁸

Luận điểm này không chỉ nằm trong các cuộc phỏng vấn hay sách vở. Năm 2018, trước cuộc thảo luận về khung chương trình lịch sử trung học mới, ông đã công khai chỉ trích việc giáo dục lịch sử lâu nay yêu cầu học sinh ghi nhớ tư liệu và sự thật mà chưa huấn luyện đầy đủ họ hình thành quan điểm của riêng mình. Ông chuyển trọng tâm sang phương thức kiểm tra, chủ trương cho câu hỏi trắc nghiệm và tự luận chiếm một nửa, trong đó cái trước xác nhận tài liệu và sự thật, còn cái sau yêu cầu học sinh sắp xếp mạch lạc và luận giải. ⁹

Điều này không có nghĩa là chỉ cần đổi thành câu hỏi tự luận thì học sinh sẽ tự động biết suy nghĩ. Nó giống như một lời nhắc nhở: kỳ thi đòi hỏi gì, học sinh sẽ dành thời gian cho cái đó. Nếu giáo dục mong muốn học sinh có thể đưa ra lý do, so sánh tài liệu và gánh vác quan điểm, thì việc đánh giá cũng không thể chỉ khen thưởng người nhanh chóng khoanh tròn đáp án đúng.

Điều này cũng làm cho câu nói nổi tiếng của ông trở nên cụ thể hơn:

“Lịch sử không dạy bạn nhận biết lịch sử, mà là nhận biết nhân tính.” ¹⁰

Nếu hiểu nó thành "nhân tính không bao giờ thay đổi, vì vậy quá khứ có thể áp dụng trực tiếp vào ngày nay", thì đó là quá vội vàng. Các chế độ, phương tiện truyền thông, quyền lực và điều kiện xã hội của các thời đại khác nhau đều thay đổi, con người không thể coi câu chuyện của người xưa như một bản án sẵn có. Điều đáng mang đi hơn là một sự hiểu biết chậm hơn: con người sẽ đưa ra lựa chọn giữa lợi ích, nỗi sợ hãi, hy vọng, thân phận và quyền lực. Nghiên cứu lịch sử là học cách đặt những lựa chọn đó vào bối cảnh để xem xét.

📝 Ghi chú của người biên tập: Điều dễ bị hiểu lầm nhất trong giáo dục đại chúng không phải là quá nhiều câu chuyện, mà là câu chuyện được coi là kết luận cuối cùng vì nó hay. Việc tách biệt "tư liệu, sự thật và quan điểm" lại để lại một lối thoát có thể kiểm tra cho mỗi câu chuyện hay.

Một video nổi tiếng, không đồng nghĩa với một đáp án đơn giản

Internet đã đưa lớp học của giáo viên luyện thi ra khỏi chỗ ngồi cố định. Sau khi video lan truyền vào năm 2014, cách nói của Lữ Tiệp được nhiều khán giả ngoài hiện trường tiếp nhận. Việc xuất bản và truyền thông khiến ông không chỉ đối mặt với học sinh chuẩn bị cho kỳ thi, mà còn đối mặt với những độc giả trẻ đang tìm kiếm câu trả lời cho cuộc đời. ^{7 11}

Đoạn video thu hút sự chú ý nhất năm đó là khi ông nói về sự kiện Sáu Ba, và thiết kế xe chở nước thải như một phương án đàn áp hư cấu, liệt kê năm "lợi ích" và mô phỏng trên sân khấu. Các báo cáo đã ghi lại tiếng cười của học sinh tại hiện trường, cũng như sự lan truyền điên cuồng của video trên mạng. ¹²

Nhưng sức lan tỏa không phải là điều khoản miễn trừ trách nhiệm. Tờ Thời Báo Tự Do (Liberty Times) đã đăng bài phê bình của Trần Vi Đình (Chen Weiting), cho rằng nỗi phẫn uất và cuộc đấu tranh tại sự kiện Sáu Ba không nên bị xử lý một cách chế giễu. Bài báo không đăng phản hồi chính thức của Lữ Tiệp, vì vậy không thể bù đắp ý định hay lời bào chữa cho ông. Điều có thể viết là, một câu chuyện cười ban đầu được dùng để thu hút sự chú ý trong lớp đã ngay lập tức bị đưa vào sự kiểm nghiệm về chấn thương lịch sử và đạo đức diễn đạt khi lan truyền trên mạng công cộng. ¹²

Đây là khía cạnh không thể bỏ qua khi hiểu Lữ Tiệp. Ông giỏi khiến học sinh ghi nhớ sự kiện qua tiếng cười, nhưng tiêu chuẩn của giáo dục lịch sử không chỉ nằm ở việc học sinh đã ghi nhớ gì, mà còn ở cách những người bị tổn thương trong các sự kiện đó được kể lại. Một câu chuyện hay cần có sức căng. Những câu chuyện liên quan đến bạo lực và cái chết của quốc gia cũng cần sự kiềm chế.

Cuốn sách “Giáo dục không phải là lịch sử, mà là nhân tính” xuất bản năm 2015 đã nói rất thẳng về vị trí này. Tên sách sử dụng từ "Lỗ Xà" (Lu She) quen thuộc với thế hệ mạng, nhưng cốt lõi của cuốn sách không phải là dán nhãn cho sự thất bại, mà là đưa tình cảnh của nhân vật cổ đại và hiện đại trước mắt độc giả: thất vọng, lựa chọn, cái giá và bắt đầu lại, không chỉ xảy ra trong sách giáo khoa. ^{10 11}

Cuốn “Xã hội đang tiến lên, lịch sử cần hiểu: Lữ Tiệp khai giảng” năm 2021 đã mở rộng ngôn ngữ này sang truyền thuyết, thời Tiên Tần và các bậc hiền triết. Lời tựa của cuốn sách một lần nữa đặt vấn đề trở lại: chế độ thường yêu cầu học sinh học, nhưng ít xử lý cách sử dụng những gì đã học. Nếu nghiên cứu lịch sử chỉ để lại niên đại và nhân vật, thì dễ dàng coi quá khứ như một chuỗi các đáp án chờ được ghi nhớ. ¹³

Đây chính là sức mạnh tự sự của Lữ Tiệp. Ông đưa các nhân vật xuống khỏi bệ thờ thần linh, khiến hoàng đế, quan thần hoặc người thất bại trở thành những con người biết sợ hãi, biết tính toán và mắc sai lầm. Đối với độc giả mới tiếp xúc với lịch sử, điều này dễ tiếp cận hơn việc ghi nhớ thêm vài niên đại.

Nhưng sức mạnh cũng mang lại trách nhiệm. Người càng có khả năng kể các sự kiện phức tạp như một câu chuyện trước mắt, càng cần phải đánh dấu rõ ràng ranh giới của nguồn gốc, suy luận và tu từ. Khán giả không nên bỏ qua việc kiểm chứng chỉ vì người nói hài hước. Và người nói cũng không nên làm mất đi hơi ấm của câu chuyện vì sợ bị chất vấn.

Nếu giáo dục lịch sử chỉ còn là ghi nhớ, học sinh sẽ nghĩ quá khứ là một chuỗi các đáp án đã chết. Nếu giáo dục lịch sử chỉ còn là những câu chuyện sảng khoái, học sinh lại có thể nghĩ quá khứ chỉ là một cỗ máy tình tiết phục vụ cho lập trường ngày nay. Cấu trúc ba tầng mà Lữ Tiệp đề xuất chính là lời nhắc nhở để cả hai bên tránh lối tắt. ⁸

Từ bục giảng lớp luyện thi đến phòng tin tức

Con đường truyền thông của Lữ Tiệp không dừng lại ở các video bài giảng. Năm 2023, Đài Truyền hình Hoa Thị (HTV) đã ra mắt “Lữ Thị Chiến Quốc BATTLE” do ông dẫn dắt. Chương trình đưa quốc tế, hai bờ eo biển, đời sống dân sinh, kinh tế và công nghệ vào cuộc thảo luận liên thế hệ, liên lĩnh vực. ¹⁴

Khi HTV phát hành, họ đã trích dẫn cách nói của ông: chữ BATTLE trong tên chương trình không chỉ ám chỉ sự đối kháng, mà là trải qua ba giai đoạn "xung đột, thỏa hiệp và tiến bộ". Đây là một thiết lập tự thân của chương trình trò chuyện, cũng có thể được xem như thái độ mà ông lặp đi lặp lại khi nói về lịch sử: đặt sự đối lập lên bàn trước, rồi buộc vấn đề phải thoát ra khỏi một đáp án duy nhất. ¹⁴

Tất nhiên, chương trình trò chuyện không phải là phòng nghiên cứu lịch sử. Nó có nhịp điệu, khách mời, tính thời sự của chủ đề và va chạm quan điểm, nên không thể yêu cầu mỗi phần phát ngôn giống như một bài báo khoa học. Nhưng việc người làm giáo dục lịch sử bước vào phòng tin tức vẫn khiến một vấn đề trở nên rõ ràng hơn: nếu quan điểm cần được tranh luận, thì cơ sở của quan điểm đó phải được nhìn nhận như thế nào?

Một câu trả lời tốt hơn có lẽ không phải là yêu cầu mỗi khán giả đọc hết tư liệu trước, mà là hình thành một số hành động rất cơ bản: cách nói này trích dẫn cái gì? Nó đưa những ai vào câu chuyện, và bỏ lại những ai ngoài khung hình? Cái gọi là "luôn như vậy" đó rốt cuộc kéo dài bao lâu?

Những câu hỏi này nghe có vẻ không đủ nhiệt huyết, nhưng chúng là điểm khởi đầu để cuộc thảo luận công cộng không chỉ dừng lại ở việc hô hào lẫn nhau. Và vì chúng đủ giản dị, nên phù hợp để bắt đầu từ một tiết học lịch sử.

Hai mươi tám bối cảnh, không cái nào thay thế được sự phán đoán của độc giả

Năm 2026, khóa học trực tuyến của Lữ Tiệp mở ra với 28 bối cảnh lịch sử then chốt, trải dài từ tiền sử, đại hải trình, thời Thanh, thời Nhật và hiện đại. Trang khóa học liệt kê tự do, dân chủ, văn hóa, bản sắc và vị thế quốc tế như những manh mối để hiểu Đài Loan đã đi đến ngày hôm nay như thế nào. ¹

Trong cuộc phỏng vấn StoryStudio, ông định vị khóa học này là "dưới gốc cây đa", chứ không phải trong lớp học; nơi mọi người đến uống trà, trò chuyện, chứ không phải để chọn ra đáp án duy nhất từ bốn lựa chọn. Để minh họa cho sự thay đổi góc nhìn mà ông nói, ông lấy vụ việc Dư Thanh Phương (Yu Qingfang) làm ví dụ, ví cách bán chứng nhận và tăng giá như ngôn ngữ tiếp thị trực tiếp quen thuộc với độc giả đương đại. Đây là chiến lược kể chuyện, chứ không phải thu nhỏ sự kiện chống Nhật thành một mẩu hài kịch thương mại; chức năng của nó là để các nhân vật xa lạ trước tiên bước vào ngôn ngữ của khán giả ngày nay, rồi quay lại thảo luận về tổ chức, tín ngưỡng và rủi ro của thời đại đó. ⁶

Thiết kế này giống như một sự chuyển hướng. Thay vì chia lịch sử Đài Loan thành các ô niên đại cần ghi nhớ, người ta bắt đầu từ một bối cảnh, số phận của một nhân vật hoặc một thời đại để độc giả thấy rằng "ngày nay" không tự nhiên sinh ra.

Nhưng bối cảnh lịch sử không phải là bối cảnh trình diễn nhập vai. Đằng sau mỗi bối cảnh đều có sự thiếu hụt tài liệu, xung đột ký ức và những cách giải thích chưa nhất trí của các nhà nghiên cứu. Một câu chuyện hay mở cửa, nhưng nó không đưa độc giả đi hết căn phòng. Hai mươi tám bài giảng cung cấp con đường, nhưng cũng không thể thay thế cho hai mươi tám lần chất vấn.

Lữ Tiệp từng hỏi, liệu có thể dạy ra một lịch sử Đài Loan đáng tự hào hay không. Nếu câu nói này muốn đứng vững trước thời gian, đáp án có lẽ không nằm ở việc kể mỗi đoạn lịch sử như một chiến thắng, mà là để con người có khả năng nhìn thấy những vết thương, sự lựa chọn và sáng tạo của các nhóm khác nhau trên hòn đảo này, và biết rằng mình cũng có thể tiếp tục đặt câu hỏi. ²

Ban đầu, Lữ Tiệp vào khoa Lịch sử chỉ vì điền sai nguyện vọng. Điều giữ ông lại sau đó không phải là sự trùng hợp đó, mà là một yêu cầu đối với lịch sử: cần có tài liệu thì mới nói được sự thật. Biết sự thật thì mới bắt đầu hình thành quan điểm. ^{3 8}

Câu hỏi bị giáo viên né tránh trong lớp trung học đã không nhận được một câu trả lời trọn vẹn ở đây. Nó giống như một lời nhắc nhở: khi một câu chuyện quá suôn sẻ, đừng vội vỗ tay. Hãy tự hỏi trước, tài liệu của đoạn lịch sử này ở đâu? Sự thật của nó là gì? Và bạn chuẩn bị dùng quan điểm nào để đi đến trang tiếp theo?

Đọc mở rộng

• 〈Ai nói Lịch sử Đài Loan chỉ có bi kịch?〉Podcast StoryStudio "Cạn ly người Đài" (Cheers Taiwan People) — Nghe Lữ Tiệp nói về câu hỏi Hai Ba Bát trong lớp trung học, kinh nghiệm dạy thêm và phương pháp giảng dạy lịch sử Đài Loan.
• 〈Nhưng nhân tính không thay đổi. Giáo viên nổi tiếng Lữ Tiệp: "Việc quan trọng nhất khi học lịch sử không phải là thi cử"〉 — Trích dẫn cách nói của Lữ Tiệp về tư liệu, sự thật và quan điểm lịch sử, cũng như cách ông hiểu giáo dục lịch sử.
• Văn hóa lớp luyện thi Đài Loan: Sự trỗi dậy và sụp đổ của một con phố — Từ Nam Dương phố đến ngõ xóm cộng đồng, tìm hiểu văn hóa lớp luyện thi đã trở thành một phần cấu trúc giáo dục Đài Loan như thế nào.

Tài liệu tham khảo